Оқушылар латын графикасындағы әліпбидің емле ережесін алғашқы болып сынақтан өткізді

2020.11.25
Рассказать:

Қазақстанның барлық өңірлерінен жазғы демалыстарын «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығында өткізуге келген 300-ге жуық оқушы латын графикасындағы қазақ тілінің жаңа емле ережесінің пилоттық жобасын апробациялауға қатысты. Оқушылар тестілеуден өтіп, лингвист ғалымдарға жаңа әліпбидің орфографиялық мәселелерін анықтауға көмектесті. «Жаңа әліпбиді алғашқы болып сынақтан өткізуді «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығына демалуға келген 6-9 сынып оқушылары қатысуда. Бұнда еліміздің барлық өңірлерінің балалары жиналды. Әліпби бекітілді, келесі саты – емле ережесін анықтау, біздер, қазір осы бағытты жұмыс істеп жатырмыз. Енді қыркүйек айына дейін бұндай сынақтарды бүкіл республика аумағында көпшілік қауымның қатысуымен өткізу жоспарлануда», – дейді Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінің төрағасы Қуат Борашев. «Қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру – елдің жаһандық келешегі, ел болашағы үшін жасалып жатқан мемлекет қамқорлығы. Біздер үшін жас ұрпақтың пікірі өте маңызды – өйткені олар келешекте өмір сүретін, жаңа әліпбиді қолданатын болады», – деп санайды, белгілі қоғам қайраткері, «Тіл -Қазына» ҰҒПО бас директоры Ғарифолла Есім. ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару Академиясының профессоры, орфографиялық топтың мүшесі Назгүл Түленбергенованың сөзі бойынша: «Сынақ қорытындысында алынған мәліметтер жаңа емле ережесінің жобасын жасаған кезде ескерілетін болады. Оқушыларға әртүрлі деңгейдегі алты тапсырама қамтыған брошюралар таратылды, оларда орфографиялық нормалардың барлық қырларын қамтиды. Балаларға қиындық туғызған, көп қатеге жол берілген тапсырмалар ескерілетін болады», – дейді профессор. Балалар тапсырмаларды игеруде, олардың ағылшын тілін білетіндігі байқалады. Жаңа латын графикасындағы кейбір «э», «ю», «я», «ё» әріптері басқаша жазылатын болады. Негізінде тапсырмалар жоғарыда аталған әріптерді, сондай-ақ «ш», «щ» әріптерін санақтан өткізуге берілді. Сонымен бірге қиын, біріккен шет тілінің сөздеріне арналған тапсырмалар да бар екенін атап өтті Назгүл Түленбергенова. Тапсырмалар жинағы алты парақтан тұрады. Басында сауалнамалық мәліметтерді толтыру қажет. Жинақтың бірінші тапсырмасы оқушыға оның пікірі бойынша қазақ сөздерін латын қаріпіндегі ыңғайлы және дұрыс нұсқасын таңдауды, сондай-ақ ұсынылған «дұрыс» және «икемді» деген сөздерді екі нұсқада жазуды ұсынады. Сондай-ақ оқушылар өздеріне ұнаған нұсқадағы сөздерді және оларды латын қаріпінде де, кирилище де жаза алады. Жинақтың соңғы парағы оқушылар өздерінің ескертулерін жазу үшін қалдырылған. Тестілеуден өткеннен кейін Алматы қаласының 8 сынып оқушысы Айтен Бексұлтан ыңғайсыз болған бірнеше сөзді атап өтті және бұл сөздерді жазудың басқа нұсқаларын ұсынды. «Циркуль» сөзінде «s» әріпі оқуға ыңғайсыз, «sirkul» болып кетеді. Ал егер «s» алдына «t» қойсақ «ts» ыйңғайлы болады Ashat, аshana сөздері де оқуға қиын, олар «Ашат» және «ашана» болып кетеді. Сондықтанда араб тіліндегі сияқты оларды басқа бір таңбамен белгілеуді ұсынамын», – деп оқушы өзінің ойымен бөлісті. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінде хабарлағандай Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы қазақ тілінің жаңа емле ережесі пилоттық жобасының бірінші кезеңін өткізуде. Жаңа емле ережесін тестілеу еліміздің барлық аймақтарында өткізіліп, барлық әлеуметтік топтарды қамтитын болады. Бұл пилоттық жоба жаңа емле ережені жасау барысында тұрғындардың қоғамдық пікірін білуге тиімді шешімдерді анықтауға және белгілеуге бағытталған. Еске саламыз, Қазақстан Рсепубликасы Президентінің 2017 жылғы 27 қазандағы «Қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Жарлығы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің «2025 жылға дейін қазақ әліпбиін латын графикасына кезең-кезеңмен көшіру іс шаралары туралы» Жоспары қабылданды, Жоспарда қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшірудің кезеңдері: бірінші кезең -2018 -2020 ж.ж., екінші кезең – 2021-2023 ж.ж., үшініші кезең -2024 -2025 ж.ж болып белгіленді.

Источник: 
http://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/254602-o-ushylar-latyn-grafikasynda-y-lipbidi-emle-erezhesin-al-ash-y-bolyp-syna-tan-tkizdi
Қолданылған материалдарға міндетті түрде www.24.kz сайтына гиперсілтеме берілуі тиіс / Любое использование материалов допускается только при наличии гиперссылки на www.24.kz

Новости

«Жүрегімнің түбіне терең бойла...»

Бүгін «Балдәурен» РОСО  «Жүрегімнің түбіне терең бойла...» ..

2020.11.24

«Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста...»

Бүгін Орталығымыздың кітапханасында қызметкерлер мен ауысым қатысушылары арасында  ..

2020.11.24

«Шоқан Әлемі» Республикалық ғылыми-практикалық конференциясы

Бүгін «Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығында қазақтың ұлы ғалым..

2020.11.18

Международный телемост «Сила в единстве», посвящённый подвигу героев 316-ой стрелковой дивизии генерал -майора Панфилова И.В.

13 ноября прошел телемост между РУОЦ "Балдаурен" и ВДЦ "Орлёнок" и  посвящённый 69 ..

2020.11.13

«Күш бірлікте» халықаралық телекөпірі

13 қарашада Мәскеу шайқасының 69 жылдығына, 316- атқыштар дивизиясының ерлігі мен 28 пан..

2020.11.13

15-ауысымның салтанатты ашылу рәсімі

ҚР БҒМ 2020 жылға бекіткен Жоспар-кестесіне сәйкес «Балдәурен» Республикалық..

2020.11.13

Ұйымдастырушы-ұстаздың портфолиосы

Бүгін «Балдәуренде» Ұйымдастырушы-ұстаздардың мәртебесі мен кәсіби шеберлігі..

2020.11.12

Менің таңдауым: ұйымдастырушы-ұстаз

Бүгін «Балдәурен» РОСО-да тәрбие үрдісіне жауапты педагог кадрларды ынталанд..

2020.11.06

«Ұйымдастырушы-ұстаз -2020»

«Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығы» РМҚК  «Ұй..

2020.11.05

«Педагог-организатор -2020»

  ПОЛОЖЕНИЕ о проведении конкурса профессионального мастерства среди педагогов-..

2020.11.05

Международный онлайн-телемост

4 ноября 2020 года в РУОЦ «Балдаурен» прошел международный онлайн-телемост с..

2020.11.04

Халықаралық онлайн-телекөпір

2020 жылдың 4-қарашасында «Балдәурен» РОСО мен «Зубренок» Халықа..

2020.11.04

XIV Ассамблея Русского мира

Современные технологии позволяют нам преодолеть любые расстояния и увидеться онлайн. &nb..

2020.10.30

Ресей әлемінің XIV Ассамблеясы

Заманауи технологиялар кез-келген қашықтықты артта қалдырып, онлайн көрісуге мүмкіндік б..

2020.10.30

IX Международная научно-практическая конференция в онлайн формате

Лакомкина Е.В., методист научно-методического отдела РГКП «РУОЦ» Балдаурен&r..

2020.10.30

IX Халықаралық ғылыми-практикалық онлайн-конференция

 «Балдәурен» РОСО» РМҚК ғылыми-әдістемелік бөлімінің әдіскері Е.В..

2020.10.30

«Шығыс данасы – Әл-Фараби» жас астрономдар, физиктер мен математиктердің слеті» 14-ауысымының салтанатты ашылу рәсімі

Шығыстың ғұлама ойшылы, математик, астролог,  Аристотельден кейінгі екінші ұстаз ат..

2020.10.22

ПРЕСС-РЕЛИЗ 14 смены 2020 года Слет юных астрономов, физиков и математиков «Шығыс данасы – Әл-Фараби»

В соответствии с планом-графиком смен на 2020 год, утвержденным МОН РК, Республиканский ..

2020.10.16

«Күзгі бал – 2020»

10-11 қазан аралығында «Балдәурен – 2020:мүмкіндіктер уақыты» медиафор..

2020.10.12

«Путешествие в мир TV»

В минувшую субботу в рамках программы 13 смены 2020 года в РУОЦ «Балдаурен» ..

2020.10.05

«Балдәурен — 2020: мүмкіндіктер уақыты» медиафорумы атты 13 ауысымының салтанатты ашылу рәсімі

Бүгін Орталығымызда «Балдәурен — 2020: мүмкіндіктер уақыты» медиа..

2020.09.29

ПРЕСС-РЕЛИЗ 13 смены 2020 года Медиафорум «Балдаурен — 2020: время возможностей»

ПРЕСС-РЕЛИЗ 13 смены 2020 года Медиафорум «Балдаурен — 2020: время возможн..

2020.09.28

«Балдәурен — 2020: мүмкіндіктер уақыты» медиафорумы 13–ауысымының БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ

2020 жылғы «Балдәурен — 2020: мүмкіндіктер уақыты» медиафорумы 13&nd..

2020.09.28

12- ауысымның жабылу салтанаты

«Балдәурен» Республикалық оқу – сауықтыру орталығында  «Lan..

2020.09.22

Батыр да туған анадан, ақында туған анадан. Ананың биік тұғыры - анадан туған бар адам.

     Елімізде 2012 жылдан бастап ресми түрде елбасымыз Нұрсұлтан Назарба..

2020.09.22

«Ақмола облысы мұрағаттық құжаттарда» көрмесі

Демалыс күндері «Ақмола облысы мұрағаттық құжаттарда» виртуалды көрмесімен &..

2020.09.21

КОНЦЕПЦИЯ 12 смены 2020 года

КОНЦЕПЦИЯ 12 смены 2020 года Республиканский лингвистический брифинг «Language ..

2020.09.03

2020 жылдың 12 ауысымының ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ

  2020 жылдың 12 ауысымының ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ «Language is the key to the hear..

2020.09.03

ПРЕСС-РЕЛИЗ 12 смены 2020 года

  ПРЕСС-РЕЛИЗ 12 смены 2020 года Республиканский лингвистический брифинг «..

2020.09.03

12-АУЫСЫМНЫҢ БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ

2020-жылғы «Language is the key to the heart» Республикалық лингвистикалық..

2020.09.03

Бірінші қыркүйек-Білім күні

Биылғы жылдың бірінші қыркүйегі-ерекше күн. Біз өмірдің бірінші рет оқшаулануының қиын к..

2020.09.01

#ThanksToCamp

2020 жылғы 24 тамызда «Орлёнок» Бүкілресейлік балалар орталығы (ББО) Халықар..

2020.08.26

Пленарное заседание

Пленарное заседание секции Августовского совещания педагогических работников 2020 года ..

2020.08.14

2020 жылғы педагогикалық қызметкерлердің тамыз кеңесі секциясының пленарлық отырысы

 «Цифрлық трансформация: 2020-2021 оқу жылындағы білім беру жүйесінің жаңа бо..

2020.08.14

Уважаемые коллеги!

Приглашаем вас принять участие на секции педагогических работников детских учебно-оздоро..

2020.08.13

Құрметті әріптестер!

  Сіздерді «Цифрлық трансформация: 2020-2021 оқу жылындағы білім беру жүйесі..

2020.08.13

ПРЕСС-РЕЛИЗ 11 онлайн-смены

ПРЕСС-РЕЛИЗ 11 онлайн-смены 2020 года Спартакиада школьников «От весёлых стартов д..

2020.08.13

10-тамыз -Абай күні

Құрметті балалар! 2020 ж. 10 -тамыз күні қазақтың ұлы ақыны, ойшылы, философ Абай Құнанб..

2020.08.10

Шетелдегі отандастармен тікелей эфир

Кеше, «Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығында   Дүниеж..

2020.08.05

Торжественное открытие 10 онлайн – смены

Сегодня  30 июля в нашем Центре прошла церемония открытия 10 онлайн – смены в..

2020.07.30

10 онлайн – ауысымның салтанатты ашылуы

Бүгін 30 шілдеде біздің Орталықта YouYube телеарнасында тікелей эфирде 10 онлайн –..

2020.07.30

Халықаралық достық күні

 Достық дегеніміз не? Достық-бұл керемет… Достық- бұл мен, сен және ол&helli..

2020.07.30

Международный день дружбы

Что такое дружба? Дружба – это здорово… Дружба – это Я и Ты, Он, Она&..

2020.07.30