Оқушылар латын графикасындағы әліпбидің емле ережесін алғашқы болып сынақтан өткізді

2019.12.15
Рассказать:

Қазақстанның барлық өңірлерінен жазғы демалыстарын «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығында өткізуге келген 300-ге жуық оқушы латын графикасындағы қазақ тілінің жаңа емле ережесінің пилоттық жобасын апробациялауға қатысты. Оқушылар тестілеуден өтіп, лингвист ғалымдарға жаңа әліпбидің орфографиялық мәселелерін анықтауға көмектесті. «Жаңа әліпбиді алғашқы болып сынақтан өткізуді «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығына демалуға келген 6-9 сынып оқушылары қатысуда. Бұнда еліміздің барлық өңірлерінің балалары жиналды. Әліпби бекітілді, келесі саты – емле ережесін анықтау, біздер, қазір осы бағытты жұмыс істеп жатырмыз. Енді қыркүйек айына дейін бұндай сынақтарды бүкіл республика аумағында көпшілік қауымның қатысуымен өткізу жоспарлануда», – дейді Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінің төрағасы Қуат Борашев. «Қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру – елдің жаһандық келешегі, ел болашағы үшін жасалып жатқан мемлекет қамқорлығы. Біздер үшін жас ұрпақтың пікірі өте маңызды – өйткені олар келешекте өмір сүретін, жаңа әліпбиді қолданатын болады», – деп санайды, белгілі қоғам қайраткері, «Тіл -Қазына» ҰҒПО бас директоры Ғарифолла Есім. ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару Академиясының профессоры, орфографиялық топтың мүшесі Назгүл Түленбергенованың сөзі бойынша: «Сынақ қорытындысында алынған мәліметтер жаңа емле ережесінің жобасын жасаған кезде ескерілетін болады. Оқушыларға әртүрлі деңгейдегі алты тапсырама қамтыған брошюралар таратылды, оларда орфографиялық нормалардың барлық қырларын қамтиды. Балаларға қиындық туғызған, көп қатеге жол берілген тапсырмалар ескерілетін болады», – дейді профессор. Балалар тапсырмаларды игеруде, олардың ағылшын тілін білетіндігі байқалады. Жаңа латын графикасындағы кейбір «э», «ю», «я», «ё» әріптері басқаша жазылатын болады. Негізінде тапсырмалар жоғарыда аталған әріптерді, сондай-ақ «ш», «щ» әріптерін санақтан өткізуге берілді. Сонымен бірге қиын, біріккен шет тілінің сөздеріне арналған тапсырмалар да бар екенін атап өтті Назгүл Түленбергенова. Тапсырмалар жинағы алты парақтан тұрады. Басында сауалнамалық мәліметтерді толтыру қажет. Жинақтың бірінші тапсырмасы оқушыға оның пікірі бойынша қазақ сөздерін латын қаріпіндегі ыңғайлы және дұрыс нұсқасын таңдауды, сондай-ақ ұсынылған «дұрыс» және «икемді» деген сөздерді екі нұсқада жазуды ұсынады. Сондай-ақ оқушылар өздеріне ұнаған нұсқадағы сөздерді және оларды латын қаріпінде де, кирилище де жаза алады. Жинақтың соңғы парағы оқушылар өздерінің ескертулерін жазу үшін қалдырылған. Тестілеуден өткеннен кейін Алматы қаласының 8 сынып оқушысы Айтен Бексұлтан ыңғайсыз болған бірнеше сөзді атап өтті және бұл сөздерді жазудың басқа нұсқаларын ұсынды. «Циркуль» сөзінде «s» әріпі оқуға ыңғайсыз, «sirkul» болып кетеді. Ал егер «s» алдына «t» қойсақ «ts» ыйңғайлы болады Ashat, аshana сөздері де оқуға қиын, олар «Ашат» және «ашана» болып кетеді. Сондықтанда араб тіліндегі сияқты оларды басқа бір таңбамен белгілеуді ұсынамын», – деп оқушы өзінің ойымен бөлісті. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінде хабарлағандай Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы қазақ тілінің жаңа емле ережесі пилоттық жобасының бірінші кезеңін өткізуде. Жаңа емле ережесін тестілеу еліміздің барлық аймақтарында өткізіліп, барлық әлеуметтік топтарды қамтитын болады. Бұл пилоттық жоба жаңа емле ережені жасау барысында тұрғындардың қоғамдық пікірін білуге тиімді шешімдерді анықтауға және белгілеуге бағытталған. Еске саламыз, Қазақстан Рсепубликасы Президентінің 2017 жылғы 27 қазандағы «Қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Жарлығы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің «2025 жылға дейін қазақ әліпбиін латын графикасына кезең-кезеңмен көшіру іс шаралары туралы» Жоспары қабылданды, Жоспарда қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшірудің кезеңдері: бірінші кезең -2018 -2020 ж.ж., екінші кезең – 2021-2023 ж.ж., үшініші кезең -2024 -2025 ж.ж болып белгіленді.

Источник: 
http://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/254602-o-ushylar-latyn-grafikasynda-y-lipbidi-emle-erezhesin-al-ash-y-bolyp-syna-tan-tkizdi
Қолданылған материалдарға міндетті түрде www.24.kz сайтына гиперсілтеме берілуі тиіс / Любое использование материалов допускается только при наличии гиперссылки на www.24.kz

Новости

«Friend will be friend»

«Friend will be friend» деген атаумен достық пен татулықты ту еткен, жаңа жы..

2019.12.11

Вечер знакомства

Вечер знакомства с педагогическим отрядом «Жастар» Сегодня в РУОЦ «Ба..

2019.12.11

День Независимости в «Балдаурене»

Для каждой нации День Независимости— особенный праздник, в котором сплетаются сотн..

2019.12.11

Республиканская научно-практическая конференция «Актуальные аспекты инклюзивного образования»

Республиканская научно-практическая конференция «Актуальные аспекты инклюзивного о..

2019.12.07

ПРЕСС-РЕЛИЗ 16 смены 2019 года Республиканский фестиваль юных талантов «BaldaurenNewYear.Kz» (08.12-27.12.2019г.)

В соответствии с планом - графиком на 2019 год, утвержденным МОН РК, Республиканский уче..

2019.12.07

КОНЦЕПЦИЯ 16 смены 2019 года Республиканский фестиваль юных талантов «BaldaurenNewYear.Kz»

Новый год— одно из самых долгожданных торжеств, отмечаемый многими народами мира. ..

2019.12.07

Инклюзивті қоғамға бірге

Барлық балаларды, соның ішінде мүмкіндіктері шектеулі балаларды жалпы білім үрдісіне тол..

2019.12.05

Пресс-релиз Республиканской научно-практической конференции «Актуальные аспекты инклюзивного образования»

Республиканский учебно-оздоровительный центр «Балдаурен» при поддержке Депар..

2019.12.04

«Инклюзивті білім берудің өзекті аспектілері» атты Республикалық ғылыми-практикалық конференция БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ

«Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығы Қазақстан Республикасы Білі..

2019.12.04

1-желтоқсан – Тұңғыш Президент күні.

1-желтоқсан – Тұңғыш Президент күні. «Президент дегеніміз – өз елінің ..

2019.11.29

«Жастар» педагогикалық отрядына -17 жыл

Бүгін 27 қараша күні –«Жастар» педагогикалық отрядының туылған күні. &..

2019.11.27

Жеті жұрттың тілін біл...

25 қараша күні білім кешенінің ағылшын тілі пәні мұғалімі Темирбулатова Эльмира Дулатовн..

2019.11.25

22 ноября 2019 в РУОЦ «Балдаурен» прошел Международный онлайн-телемост &laqu..

2019.11.22

“JAS POLIGLOT” атты зияткерлік-танымдық ойыны

Қарашаның 22-ші жұлдызында оқушылардың тілдерге деген зияткерлік қабілеттерін ашу мақсат..

2019.11.22

“Earth Oceans”

Қараша айының 21-і күні білім кешенінің ағылшын тілі мұғалімі Кажкенова Айнаш Каматаевна..

2019.11.21

Ертеңгі елдің болашағы- балалар.

20 қараша күні БҰҰ Ассамблеясы 1959 жылы Балалар құқығы декларациясын,  1959 жылы Б..

2019.11.20

Үш тұғырлы тіл –ұлттың келешегі

Тұңғыш Президентіміз  Қазақстан халқына Жолдауында: «Қазақстан халқы бүкіл әл..

2019.11.19

«Let’s be friends» атты топ визиткасын қорғау кеші

«Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығында топ визиткасын қорғау ке..

2019.11.18

Қаржыгерлер күнімен құттықтаймыз!

15 қараша – айтулы күн, өйткені,бұл күн – ұлттық теңге және еліміздің мәртеб..

2019.11.15

ПРЕСС-РЕЛИЗ 15 смены 2019 года Республиканская встреча юных лингвистов «Язык – золотой мост дружбы» (15.11-04.12.19г.)

В Послании народу Казахстана наш первый президент отметил: «Народ Казахстана долже..

2019.11.14

Абай -дана, Абай-дара қазақта

 «Рухани жаңғыру» аясында жас әдебиетшілер мен ақындар жиыны ауысымында..

2019.11.06

Өлең -сөздің патшасы, сөз сарасы

Өзіндік қадір-қасиеті сақталған қазақ жерінің қай шетінде болмасын төл руханиятының дәні..

2019.11.05

Шынықсаң – шымыр боласың

Әрбір адам спортпен айналысу керек. Өйткені спортпен үнемі айналысқан адамның дені сау, ..

2019.11.04

КӨКШЕТАУДЫ ӨЛЕҢ, ЖЫРҒА БӨЛЕГЕН

«Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы – ел дамуының жарқын ү..

2019.11.04

«Тапқыр достар» зияткерлік ойыны

Жас ақындар мен әдебиетшілердің жиыны аясында   «Тапқыр достар»&nb..

2019.10.31

«Алтын қақпа» бекеттер бойынша ойыны

Белгілі ғалым психолог Д.Б.Элкониннің айтқанын еске алсақ: «Ойын – баланы еш..

2019.10.29

«Заманауи басшы: табыс құпиясы» атты Республикалық семинар-практикумы

Халқымызда «Көп жас жасағаннан емес, көп игілікті ісі бардан сұра» деген жақ..

2019.10.25

Пресс-релиз 14 смены 2019 года Сбор юных поэтов и литераторов в рамках Программы «Рухани жаңғыру» (23.10-11.11.19г.)

В соответствии с Планом-графиком смен на 2019 год, утвержденным МОН РК, Республиканский ..

2019.10.23

Концепция 14 смены 2019 года Сбор юных поэтов и литераторов в рамках Программы «Рухани жаңғыру» (23.10-11.11.2019г.)

Можно спорить о разных вещах, но то, что литература крайне важна в жизни человека &mdash..

2019.10.23

2019 жылдың 14 ауысымы Жас ақындар мен әдебиетшілер жиынының (23.10-11.11.2019 ж.) Тұжырымдамасы

  Әрбір жеке халықтың өмірлік тәжірибесі айқындалған биік адамгершілік, азаматтық,..

2019.10.22

Торжественная церемония закрытия 13-смены «Аталар сөзі-ақылдың көзі»

Вот и подошла к своему логическому концу в РУОЦ «Балдаурен» г.Щучинска 13 см..

2019.10.18

Аталар сөзі-ақылдың көзі

Рухани жаңғыру»  бағдарламасы аясында 2019 жылдың  17 қазанында Балдәуре..

2019.10.18

Сокол казахской литературы

15 октября состоялся литературно-музыкальный вечер «Сокол казахской литературы&raq..

2019.10.16

Қазақ-әдебиетінің сұңқары

Қазан айының 15-сі күні қазақтың біртуар ұлы, белгілі жазушысы, қоғам қайраткері Сәкен С..

2019.10.16

Осенний балл

Осень! Удивительное слово! Это самое красивое время года. Осень мы любим за щедрость пол..

2019.10.15

Күзгі балл

Күз! Таңғажайып уақыт! Бұл жылдың ең әдемі, ең сұлу мезгілі. Күзді біз дала мен бақтарды..

2019.10.15

Мұражай-тарих айнасы

«Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру»  бағдарламасы аясында 2019 жылдың 13..

2019.10.14

Туған күндеріңіз құтты болсын, балдәурендіктер!

«Туған күнім – бақ күнім, Туған күнім – шат күнім. Сыйлайды дос, құрбы..

2019.10.11

Не? Қайда? Қашан?

Ойын дегеніміз ұшқын, білімге құштарлық пен еліктеудің маздап жанған оты. Ойынсыз, музык..

2019.10.09

Күзгі қиял әлемінде

Қиял мен шығармашылыққа кеңінен жол беретін, жылдың ең керемет, ең жарқын, ең дархан да ..

2019.10.08

Құрметті ұстаздар қауымы!

Сіздерді Мұғалімдер күнімен шын жүректен құттықтаймыз! Халқымыздың ұлы батыры Бауыржан М..

2019.10.06

Жас тарихшылар мен географтардың Республикалық кездесуінің ашылу салтанаты

«Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығында «Рухани жаңғыру&ra..

2019.10.06

«Туған өлкем-қандай көркем» топтардың тьаныстыру кеші

Кеше біздің Орталығымызда «Туған өлкем-қандай көркем» балалар өз отрядтарыны..

2019.10.03

«Туған өлкем-қандай көркем» вечер отрядных визиток

Вчера в нашем центре прошло первое общелагерное мероприятие, защита отрядных визиток под..

2019.10.03

«Балдәурен» -балалар арманының аралы

Адам баласы үшін өмірде естен кетпейтін ғажайып сәттер аз емес, солардың ішінде бақытты ..

2019.10.02

Қариясы бар ел-қазынасы бар ел

1 қазан – Халықаралық қарттар күні. Қарттарға ықылас білдіру, қуаныш сыйлау &ndash..

2019.10.01

2019 жылдың 13- ауысымы «Атаның сөзі-ақылдың көзі» Жас тарихшылар мен географтардың Республикалық кездесуі

Халық шығармашылығының байлығын, өз елінің тарихын білмей терең білім болмайды. Өйткені,..

2019.09.30