Оқушылар латын графикасындағы әліпбидің емле ережесін алғашқы болып сынақтан өткізді

2020.09.20
Рассказать:

Қазақстанның барлық өңірлерінен жазғы демалыстарын «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығында өткізуге келген 300-ге жуық оқушы латын графикасындағы қазақ тілінің жаңа емле ережесінің пилоттық жобасын апробациялауға қатысты. Оқушылар тестілеуден өтіп, лингвист ғалымдарға жаңа әліпбидің орфографиялық мәселелерін анықтауға көмектесті. «Жаңа әліпбиді алғашқы болып сынақтан өткізуді «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығына демалуға келген 6-9 сынып оқушылары қатысуда. Бұнда еліміздің барлық өңірлерінің балалары жиналды. Әліпби бекітілді, келесі саты – емле ережесін анықтау, біздер, қазір осы бағытты жұмыс істеп жатырмыз. Енді қыркүйек айына дейін бұндай сынақтарды бүкіл республика аумағында көпшілік қауымның қатысуымен өткізу жоспарлануда», – дейді Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінің төрағасы Қуат Борашев. «Қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру – елдің жаһандық келешегі, ел болашағы үшін жасалып жатқан мемлекет қамқорлығы. Біздер үшін жас ұрпақтың пікірі өте маңызды – өйткені олар келешекте өмір сүретін, жаңа әліпбиді қолданатын болады», – деп санайды, белгілі қоғам қайраткері, «Тіл -Қазына» ҰҒПО бас директоры Ғарифолла Есім. ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару Академиясының профессоры, орфографиялық топтың мүшесі Назгүл Түленбергенованың сөзі бойынша: «Сынақ қорытындысында алынған мәліметтер жаңа емле ережесінің жобасын жасаған кезде ескерілетін болады. Оқушыларға әртүрлі деңгейдегі алты тапсырама қамтыған брошюралар таратылды, оларда орфографиялық нормалардың барлық қырларын қамтиды. Балаларға қиындық туғызған, көп қатеге жол берілген тапсырмалар ескерілетін болады», – дейді профессор. Балалар тапсырмаларды игеруде, олардың ағылшын тілін білетіндігі байқалады. Жаңа латын графикасындағы кейбір «э», «ю», «я», «ё» әріптері басқаша жазылатын болады. Негізінде тапсырмалар жоғарыда аталған әріптерді, сондай-ақ «ш», «щ» әріптерін санақтан өткізуге берілді. Сонымен бірге қиын, біріккен шет тілінің сөздеріне арналған тапсырмалар да бар екенін атап өтті Назгүл Түленбергенова. Тапсырмалар жинағы алты парақтан тұрады. Басында сауалнамалық мәліметтерді толтыру қажет. Жинақтың бірінші тапсырмасы оқушыға оның пікірі бойынша қазақ сөздерін латын қаріпіндегі ыңғайлы және дұрыс нұсқасын таңдауды, сондай-ақ ұсынылған «дұрыс» және «икемді» деген сөздерді екі нұсқада жазуды ұсынады. Сондай-ақ оқушылар өздеріне ұнаған нұсқадағы сөздерді және оларды латын қаріпінде де, кирилище де жаза алады. Жинақтың соңғы парағы оқушылар өздерінің ескертулерін жазу үшін қалдырылған. Тестілеуден өткеннен кейін Алматы қаласының 8 сынып оқушысы Айтен Бексұлтан ыңғайсыз болған бірнеше сөзді атап өтті және бұл сөздерді жазудың басқа нұсқаларын ұсынды. «Циркуль» сөзінде «s» әріпі оқуға ыңғайсыз, «sirkul» болып кетеді. Ал егер «s» алдына «t» қойсақ «ts» ыйңғайлы болады Ashat, аshana сөздері де оқуға қиын, олар «Ашат» және «ашана» болып кетеді. Сондықтанда араб тіліндегі сияқты оларды басқа бір таңбамен белгілеуді ұсынамын», – деп оқушы өзінің ойымен бөлісті. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінде хабарлағандай Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы қазақ тілінің жаңа емле ережесі пилоттық жобасының бірінші кезеңін өткізуде. Жаңа емле ережесін тестілеу еліміздің барлық аймақтарында өткізіліп, барлық әлеуметтік топтарды қамтитын болады. Бұл пилоттық жоба жаңа емле ережені жасау барысында тұрғындардың қоғамдық пікірін білуге тиімді шешімдерді анықтауға және белгілеуге бағытталған. Еске саламыз, Қазақстан Рсепубликасы Президентінің 2017 жылғы 27 қазандағы «Қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Жарлығы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің «2025 жылға дейін қазақ әліпбиін латын графикасына кезең-кезеңмен көшіру іс шаралары туралы» Жоспары қабылданды, Жоспарда қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшірудің кезеңдері: бірінші кезең -2018 -2020 ж.ж., екінші кезең – 2021-2023 ж.ж., үшініші кезең -2024 -2025 ж.ж болып белгіленді.

Источник: 
http://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/254602-o-ushylar-latyn-grafikasynda-y-lipbidi-emle-erezhesin-al-ash-y-bolyp-syna-tan-tkizdi
Қолданылған материалдарға міндетті түрде www.24.kz сайтына гиперсілтеме берілуі тиіс / Любое использование материалов допускается только при наличии гиперссылки на www.24.kz

Новости

КОНЦЕПЦИЯ 12 смены 2020 года

КОНЦЕПЦИЯ 12 смены 2020 года Республиканский лингвистический брифинг «Language ..

2020.09.03

2020 жылдың 12 ауысымының ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ

  2020 жылдың 12 ауысымының ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ «Language is the key to the hear..

2020.09.03

ПРЕСС-РЕЛИЗ 12 смены 2020 года

  ПРЕСС-РЕЛИЗ 12 смены 2020 года Республиканский лингвистический брифинг «..

2020.09.03

12-АУЫСЫМНЫҢ БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ

2020-жылғы «Language is the key to the heart» Республикалық лингвистикалық..

2020.09.03

Бірінші қыркүйек-Білім күні

Биылғы жылдың бірінші қыркүйегі-ерекше күн. Біз өмірдің бірінші рет оқшаулануының қиын к..

2020.09.01

#ThanksToCamp

2020 жылғы 24 тамызда «Орлёнок» Бүкілресейлік балалар орталығы (ББО) Халықар..

2020.08.26

Пленарное заседание

Пленарное заседание секции Августовского совещания педагогических работников 2020 года ..

2020.08.14

2020 жылғы педагогикалық қызметкерлердің тамыз кеңесі секциясының пленарлық отырысы

 «Цифрлық трансформация: 2020-2021 оқу жылындағы білім беру жүйесінің жаңа бо..

2020.08.14

Уважаемые коллеги!

Приглашаем вас принять участие на секции педагогических работников детских учебно-оздоро..

2020.08.13

Құрметті әріптестер!

  Сіздерді «Цифрлық трансформация: 2020-2021 оқу жылындағы білім беру жүйесі..

2020.08.13

ПРЕСС-РЕЛИЗ 11 онлайн-смены

ПРЕСС-РЕЛИЗ 11 онлайн-смены 2020 года Спартакиада школьников «От весёлых стартов д..

2020.08.13

10-тамыз -Абай күні

Құрметті балалар! 2020 ж. 10 -тамыз күні қазақтың ұлы ақыны, ойшылы, философ Абай Құнанб..

2020.08.10

Шетелдегі отандастармен тікелей эфир

Кеше, «Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығында   Дүниеж..

2020.08.05

Торжественное открытие 10 онлайн – смены

Сегодня  30 июля в нашем Центре прошла церемония открытия 10 онлайн – смены в..

2020.07.30

10 онлайн – ауысымның салтанатты ашылуы

Бүгін 30 шілдеде біздің Орталықта YouYube телеарнасында тікелей эфирде 10 онлайн –..

2020.07.30

Халықаралық достық күні

 Достық дегеніміз не? Достық-бұл керемет… Достық- бұл мен, сен және ол&helli..

2020.07.30

Международный день дружбы

Что такое дружба? Дружба – это здорово… Дружба – это Я и Ты, Он, Она&..

2020.07.30

«Мен, сен, бәріміз» таныстыру кеші

Кеше Орталығымызда 2020 жылдың  «Жаңа ұрпаққа арналған классика» театра..

2020.07.16

Бізбен тағы да педагогикалық отряд «Жастар»

 «РУОЦ Балдәурен-Бурабай» YouTube арнасында «Жастар» педаго..

2020.07.16

9 онлайн-смена началась!!!

Сегодня в «Балдаурене» состоялась церемония открытия 9 онлайн-смены 2020 год..

2020.07.15

9 онлайн-ауысым басталды!!!

Бүгін «Балдәуренде» 2020 жылғы 9 онлайн-ауысымның, яғни ерекше форматта өтіп..

2020.07.15

И вновь с нами педагогический отряд «Жастар»

На YouTube канале «РУОЦ БАЛДАУРЕН-БОРОВОЕ» прошла трансляция выступления пед..

2020.07.15

И вновь с нами педагогический отряд «Жастар»

На YouTube канале «РУОЦ БАЛДАУРЕН-БОРОВОЕ» прошла трансляция выступления пед..

2020.07.15

«Вожатый – профессия птица» атты балалар орталықтарымен конференциялық кездесу

Бүгін, 2020 жылы 12 шілде күні Бүкілресейлік «Орленок» балалар орталығы өзін..

2020.07.12

Конференц-встреча с детскими центрами «Вожатый – профессия птица»

Сегодня, 12 июля 2020 г., Всероссийский детский центр «Орлёнок» празднует св..

2020.07.12

ПРЕСС-РЕЛИЗ 9 онлайн-смены 2020 года

ПРЕСС-РЕЛИЗ 9 онлайн-смены 2020 года Театральный фестиваль «Классика для новых п..

2020.07.09

9 онлайн-ауысымының БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ

2020-жылғы «Жаңа ұрпаққа арналған классика» театралдық фестивалі 9 онлайн-а..

2020.07.09

Музыкальная игра «Угадай мелодию»

В прямом эфире на YouTube канале «РУОЦ БАЛДАУРЕН-БОРОВОЕ» прошла музыкальная..

2020.07.02

«Әуенді тап» сазды ойыны

«Балдәурен-Бурабай» РОСО» YouTube арнасында тікелей эфирде «Әуен..

2020.07.02

Концерт педагогического отряда «Жастар»

Концерт педагогического отряда «Жастар» Одно из самых ярких и запоминающихс..

2020.06.28

Открытие 8 онлайн-смены

Открытие 8 онлайн-смены 26 июнь состоялось торжественное открытие восьмой онлайн-смены ..

2020.06.26

Мастер-классы педагогов дополнительного образования

Мастер-классы педагогов дополнительного образования. Сегодня, 25.06 прошла Презентация ..

2020.06.25

Қосымша білім беру педагогтарының шеберлік сыныптары

Қосымша білім беру педагогтарының шеберлік сыныптары Бүгін, 25 маусым күні 8-онлайн ауы..

2020.06.25

ПРЕСС-РЕЛИЗ 8 онлайн-смены 2020 года

ПРЕСС-РЕЛИЗ 8 онлайн-смены 2020 года Республиканский вокально-хореографический фестиваль..

2020.06.22

8 онлайн-ауысымының БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ

2020 жылғы «BaldaurenTalentFest» Республикалық вокалдық-хореографиялық фести..

2020.06.22

Қашықтықтан оқыту курстары

«Балдәуренде» тәлімгер шеберлігі бойынша қашықтықтан оқыту курстары басталды..

2020.06.22

Дистанционные тренерские курсы

Дистанционные тренерские курсы вожатского мастерства начались в «Балдаурене»..

2020.06.22

О завершении первой онлайн-смены в «Балдаурене»

О завершении первой онлайн-смены в «Балдаурене» Вот и завершилась самая нео..

2020.06.20

«Балдауренде» бірінші онлайн-ауысымды аяқтау туралы

 «Балдауренде» бірінші онлайн-ауысымды аяқтау туралы  Міне, ең ер..

2020.06.20

«Океан» ББО вебинары

«Океан»  ББО  вебинары  Бүгін «Балдәурен» РОСО Ғ..

2020.06.19

Вебинар от ВДЦ «Океан»

Вебинар от ВДЦ «Океан»  Сегодня методисты НМО РУОЦ «Балдаурен&ra..

2020.06.19

Бас директормен тікелей эфир

Бас директормен тікелей эфир  7 онлайн-ауысымы аясында «Балдәурен» РОС..

2020.06.17

Прямой эфир с Генеральным директором

Прямой эфир с Генеральным директором  В рамках 7 онлайн-смены состоялся прямой эфи..

2020.06.17

Открытие 7 онлайн-смены

Открытие 7 онлайн-смены Сегодня в «Балдаурене» прошло открытие самой необыч..

2020.06.13

7-ауысымды өткізуді тоқтату туралы

Құрметті балдәурендіктер мен ата-аналар! Біз, сіздер сияқты, 7 ауысымның басталуын таға..

2020.06.09