Оқушылар латын графикасындағы әліпбидің емле ережесін алғашқы болып сынақтан өткізді

2019.02.21
Рассказать:

Қазақстанның барлық өңірлерінен жазғы демалыстарын «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығында өткізуге келген 300-ге жуық оқушы латын графикасындағы қазақ тілінің жаңа емле ережесінің пилоттық жобасын апробациялауға қатысты. Оқушылар тестілеуден өтіп, лингвист ғалымдарға жаңа әліпбидің орфографиялық мәселелерін анықтауға көмектесті. «Жаңа әліпбиді алғашқы болып сынақтан өткізуді «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығына демалуға келген 6-9 сынып оқушылары қатысуда. Бұнда еліміздің барлық өңірлерінің балалары жиналды. Әліпби бекітілді, келесі саты – емле ережесін анықтау, біздер, қазір осы бағытты жұмыс істеп жатырмыз. Енді қыркүйек айына дейін бұндай сынақтарды бүкіл республика аумағында көпшілік қауымның қатысуымен өткізу жоспарлануда», – дейді Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінің төрағасы Қуат Борашев. «Қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру – елдің жаһандық келешегі, ел болашағы үшін жасалып жатқан мемлекет қамқорлығы. Біздер үшін жас ұрпақтың пікірі өте маңызды – өйткені олар келешекте өмір сүретін, жаңа әліпбиді қолданатын болады», – деп санайды, белгілі қоғам қайраткері, «Тіл -Қазына» ҰҒПО бас директоры Ғарифолла Есім. ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару Академиясының профессоры, орфографиялық топтың мүшесі Назгүл Түленбергенованың сөзі бойынша: «Сынақ қорытындысында алынған мәліметтер жаңа емле ережесінің жобасын жасаған кезде ескерілетін болады. Оқушыларға әртүрлі деңгейдегі алты тапсырама қамтыған брошюралар таратылды, оларда орфографиялық нормалардың барлық қырларын қамтиды. Балаларға қиындық туғызған, көп қатеге жол берілген тапсырмалар ескерілетін болады», – дейді профессор. Балалар тапсырмаларды игеруде, олардың ағылшын тілін білетіндігі байқалады. Жаңа латын графикасындағы кейбір «э», «ю», «я», «ё» әріптері басқаша жазылатын болады. Негізінде тапсырмалар жоғарыда аталған әріптерді, сондай-ақ «ш», «щ» әріптерін санақтан өткізуге берілді. Сонымен бірге қиын, біріккен шет тілінің сөздеріне арналған тапсырмалар да бар екенін атап өтті Назгүл Түленбергенова. Тапсырмалар жинағы алты парақтан тұрады. Басында сауалнамалық мәліметтерді толтыру қажет. Жинақтың бірінші тапсырмасы оқушыға оның пікірі бойынша қазақ сөздерін латын қаріпіндегі ыңғайлы және дұрыс нұсқасын таңдауды, сондай-ақ ұсынылған «дұрыс» және «икемді» деген сөздерді екі нұсқада жазуды ұсынады. Сондай-ақ оқушылар өздеріне ұнаған нұсқадағы сөздерді және оларды латын қаріпінде де, кирилище де жаза алады. Жинақтың соңғы парағы оқушылар өздерінің ескертулерін жазу үшін қалдырылған. Тестілеуден өткеннен кейін Алматы қаласының 8 сынып оқушысы Айтен Бексұлтан ыңғайсыз болған бірнеше сөзді атап өтті және бұл сөздерді жазудың басқа нұсқаларын ұсынды. «Циркуль» сөзінде «s» әріпі оқуға ыңғайсыз, «sirkul» болып кетеді. Ал егер «s» алдына «t» қойсақ «ts» ыйңғайлы болады Ashat, аshana сөздері де оқуға қиын, олар «Ашат» және «ашана» болып кетеді. Сондықтанда араб тіліндегі сияқты оларды басқа бір таңбамен белгілеуді ұсынамын», – деп оқушы өзінің ойымен бөлісті. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінде хабарлағандай Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы қазақ тілінің жаңа емле ережесі пилоттық жобасының бірінші кезеңін өткізуде. Жаңа емле ережесін тестілеу еліміздің барлық аймақтарында өткізіліп, барлық әлеуметтік топтарды қамтитын болады. Бұл пилоттық жоба жаңа емле ережені жасау барысында тұрғындардың қоғамдық пікірін білуге тиімді шешімдерді анықтауға және белгілеуге бағытталған. Еске саламыз, Қазақстан Рсепубликасы Президентінің 2017 жылғы 27 қазандағы «Қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Жарлығы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің «2025 жылға дейін қазақ әліпбиін латын графикасына кезең-кезеңмен көшіру іс шаралары туралы» Жоспары қабылданды, Жоспарда қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшірудің кезеңдері: бірінші кезең -2018 -2020 ж.ж., екінші кезең – 2021-2023 ж.ж., үшініші кезең -2024 -2025 ж.ж болып белгіленді.

Источник: 
http://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/254602-o-ushylar-latyn-grafikasynda-y-lipbidi-emle-erezhesin-al-ash-y-bolyp-syna-tan-tkizdi
Қолданылған материалдарға міндетті түрде www.24.kz сайтына гиперсілтеме берілуі тиіс / Любое использование материалов допускается только при наличии гиперссылки на www.24.kz

Новости

Поездка в дом престарелых

5 октября 2018 года Нурсултан Назарбаев объявил 2019 год - Годом молодежи. В этом году ..

2019.02.19

«Афганистан в наших сердцах»

«Афганистан в наших сердцах»   В рамках реализации Плана мероприятий,..

2019.02.16

«ЕЛЖАНДЫ ЖАСТАР – ЕЛІМІЗДІҢ ТІРЕГІ»

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев 2019 жылды «Жастар жылы» деп жариялады. Көшбасшым..

2019.02.15

«Мне есть что тебе подарить!»

Концерт ко Дню Именинников «Мне есть что тебе подарить!»     П..

2019.02.13

Спортивный праздник «Олимпия»

Спортивный праздник «Олимпия» Занятие спортом – это не только залог з..

2019.02.11

Концерт педагогического отряда «Жастар»

Концерт педагогического отряда «Жастар» «Жастар»  - это фи..

2019.02.06

Открытие II смены 2019 года

Открытие II смены 2019 года В РУОЦ «Балдаурен» состоялась торжественная ц..

2019.02.06

Вечер отрядных визиток

Вечер отрядных визиток В рамках реализации программы 2 смены, вчера прошло первое общел..

2019.02.05

Концепция 2 смены 2019 года

Концепция 2 смены 2019  года Республиканский сбор юных патриотов  «Ум..

2019.01.30

2019 жылдың 2 ауысымының Тұжырымдамасы

«Білімді ұрпақ — дамыған ел!» жас патриоттардың  республикалық ж..

2019.01.30

Пресс-релиз 2 смены 2019 года

ПРЕСС-РЕЛИЗ  2 смены 2019 года  Республиканский сбор юных патриотов  &..

2019.01.30

2019 жылдың 2 ауысымының Баспасөз хабарламасы

2019 жылғы «Білімді ұрпақ – дамыған ел!»  жас патриоттардың рес..

2019.01.30

Закрытие 1 смены 2019 года

Торжественное закрытие 1 смены 2019 года 27 января 2019 года в «Балдаурене»..

2019.01.28

2019 жылдың 1 ауысымының жабылу салтанаты

2019 жылдың 1 ауысымның салтанатты жабылуы  2019 жылдың 27 желтоқсанында  Бал..

2019.01.28

Встреча с группой "NAZAR"

Группа «NAZAR» посетила «Балдаурен» Известная казахстанская пев..

2019.01.27

"Назар" тобымен кездесу

Назарларыңыз «NAZARда» болсын Жуырда ғана «Құрмет» орденінің ие..

2019.01.27

Ток-шоу "Точка зрения"

Ток-шоу «Точка зрения» В рамках первой смены 2019 года в РУОЦ «Балдау..

2019.01.26

Ток-шоу "Көзқарас"

Ток-шоу «Көзқарас» 2019 жылдың І ауысымы шеңберінде «Балдәурен»..

2019.01.26

Доброта делает мир светлее

Мейірімділікке толы жүрек Человек рождается и живет на земле для того, чтобы делать лю..

2019.01.25

Мейірімділікке толы жүрек

"Мейірімділікке толы жүрек" кеші  Адам өзге біреуге ізгілік пен жылулық сыйлау үші..

2019.01.25

Кукольный театр г.Астаны в гостях у "Балдаурена"

    «Государственный театр кукол» г. Астана в гостях  у балда..

2019.01.23

Астана қаласы, "Мемлекеттік қуыршақтар театры "

  Астана қаласы, «Мемлекеттік қуыршақ театры» «Балдәуренде»..

2019.01.23

"Дари добро!"

Конкурс театральных миниатюр «Дари добро!» Древние греки называли театр &la..

2019.01.23

"Мейірім сыйла"

«Мейірім сыйла!» театралды миниатюралардың байқауы  Ежелгі гректер теа..

2019.01.23

Республиканский конкурс "Ауылым-алтын бесігім"

ПОЛОЖЕНИЕ о проведении Республиканского конкурса детских социальных проектов  ..

2019.01.23

"Ауылым - алтын бесігім" республикалық байқауы

  «Ауылым – алтын бесігім»  Республикалық балалар әлеуметт..

2019.01.22

интеллектуально-развлекательная игра "Тапқыр достар"

3 сборные команды 5-9 классов «BALDOSTAR»,  «КЛӘСТАСSTAR» и..

2019.01.17

"Тапқыр достар" зияткерлік-ойын-сауық шарасы

5-9 сынып оқушыларының «BALDOSTAR»,  «КЛӘСТАСSTAR» және &la..

2019.01.17

ПЛАН-ОРИЕНТИР НА 2019 ГОД для членов Академии

Юный патриот!  «План-ориентир для членов Академии юных патриотов-казахстанц..

2019.01.15

Қазақстандық жас патриоттар Академиясының жоспар-бағдары

   Жас патриот!  «Қазақстандық жас патриоттар Академиясының мүшел..

2019.01.15

С Новым годом!

Новогоднее волшебство в «Балдаурене» Сегодня, участники 1 смены 2019 года "..

2019.01.14

Жаңа жыл құтты болсын!!!

"Жаңа жыл құтты болсын!"  10 қаңтар күні «Балдәуренге» еліміздің түкпі..

2019.01.14

Открытие смены

Открытие 1 смены 2019 года  «Новый год – новые начинания»  ..

2019.01.14

2019 жылдың 1 ауысымының салтанатты ашылуы

«Жаңа жыл – жаңа бастамалар»  достар кездесуі» 2019 жылдың..

2019.01.14

КОНЦЕПЦИЯ 1 смены 2019 года

Концепция 1 смены 2019 года Встреча друзей «Новый год – новые начинания&ra..

2018.12.27

ПРЕСС-РЕЛИЗ 1 смены 2019 года

Пресс- релиз  1 смена 2019 года  Встреча друзей «Новый год – нов..

2018.12.27

2019 жылдың 1 ауысымының БАСПАСӨЗ хабарламасы

«Жаңа жыл – жаңа бастамалар» достар кездесуі  2019 жылдың 1 ауыс..

2018.12.27

2019 жылдың 1 ауысымының ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ

«Жаңа жыл – жаңа бастамалар» достар кездесуі  2019 жылдың 1 ауыс..

2018.12.27

Торжественное закрытие 16 смены

Торжественное закрытие 16 смены 25 декабря 2018 года в «Балдаурене» прошла ..

2018.12.26

16 ауысымның жабылу салтанаты

16 ауысымның салтанатты жабылуы  2018 жылдың 25 желтоқсанында  Балдәуренде&nb..

2018.12.26

ЖЫЛ ҮЗДІКТЕРІ МАРАПАТТАЛДЫ

ЖЫЛ ҮЗДІКТЕРІ МАРАПАТТАЛДЫ 22  желтоқсан күні Алматы қаласында Қазақ Спорт және Ту..

2018.12.23

«Жаңа жыл қарсаңындағы таңғажайып оқиға!»

«Жаңа жыл қарсаңындағы таңғажайып оқиға!»  22  желтоқсан күні &la..

2018.12.23

Новогоднее волшебство в «Балдаурене»

Новогоднее волшебство в «Балдаурене»       С 8 по 27 декабря..

2018.12.23

С Днём Независимости!

C Днём Независимости!            Большой ..

2018.12.14

ТӘУЕЛСІЗДІК КҮНІНЕ АРНАЛҒАН САЛТАНАТТЫ ЖИЫН

ТӘУЕЛСІЗДІК КҮНІНЕ АРНАЛҒАН САЛТАНАТТЫ ЖИЫН     «Балдәуренде» 20..

2018.12.14

Концерт педагогического отряда «Жастар»

Концерт педагогического отряда «Жастар» 11 декабря  состоялось знакомс..

2018.12.12

Торжественное открытие 16 смены 2018 года

16 смена 2018 года «Эра нового года» Торжественное открытие смены. Торже..

2018.12.12

Отряд визиткасын қорғау кеші

«Friends will be Friends» 10 желтоқсан күні, балалар топ таныстырылымы..

2018.12.11

Вечер отрядных визиток

  «Friends will be Friends» 10 декабря,  у ребят была возможност..

2018.12.11

2018 жылдың 16 ауысымының БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ

2018 жылдың 16 ауысымы «Жаңа жыл-жаңа ғасыр»    БАСПАСӨЗ  Х..

2018.12.11