Оқушылар латын графикасындағы әліпбидің емле ережесін алғашқы болып сынақтан өткізді

2021.06.18
Рассказать:

Қазақстанның барлық өңірлерінен жазғы демалыстарын «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығында өткізуге келген 300-ге жуық оқушы латын графикасындағы қазақ тілінің жаңа емле ережесінің пилоттық жобасын апробациялауға қатысты. Оқушылар тестілеуден өтіп, лингвист ғалымдарға жаңа әліпбидің орфографиялық мәселелерін анықтауға көмектесті. «Жаңа әліпбиді алғашқы болып сынақтан өткізуді «Балдәурен» оқу-сауықтыру орталығына демалуға келген 6-9 сынып оқушылары қатысуда. Бұнда еліміздің барлық өңірлерінің балалары жиналды. Әліпби бекітілді, келесі саты – емле ережесін анықтау, біздер, қазір осы бағытты жұмыс істеп жатырмыз. Енді қыркүйек айына дейін бұндай сынақтарды бүкіл республика аумағында көпшілік қауымның қатысуымен өткізу жоспарлануда», – дейді Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінің төрағасы Қуат Борашев. «Қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру – елдің жаһандық келешегі, ел болашағы үшін жасалып жатқан мемлекет қамқорлығы. Біздер үшін жас ұрпақтың пікірі өте маңызды – өйткені олар келешекте өмір сүретін, жаңа әліпбиді қолданатын болады», – деп санайды, белгілі қоғам қайраткері, «Тіл -Қазына» ҰҒПО бас директоры Ғарифолла Есім. ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару Академиясының профессоры, орфографиялық топтың мүшесі Назгүл Түленбергенованың сөзі бойынша: «Сынақ қорытындысында алынған мәліметтер жаңа емле ережесінің жобасын жасаған кезде ескерілетін болады. Оқушыларға әртүрлі деңгейдегі алты тапсырама қамтыған брошюралар таратылды, оларда орфографиялық нормалардың барлық қырларын қамтиды. Балаларға қиындық туғызған, көп қатеге жол берілген тапсырмалар ескерілетін болады», – дейді профессор. Балалар тапсырмаларды игеруде, олардың ағылшын тілін білетіндігі байқалады. Жаңа латын графикасындағы кейбір «э», «ю», «я», «ё» әріптері басқаша жазылатын болады. Негізінде тапсырмалар жоғарыда аталған әріптерді, сондай-ақ «ш», «щ» әріптерін санақтан өткізуге берілді. Сонымен бірге қиын, біріккен шет тілінің сөздеріне арналған тапсырмалар да бар екенін атап өтті Назгүл Түленбергенова. Тапсырмалар жинағы алты парақтан тұрады. Басында сауалнамалық мәліметтерді толтыру қажет. Жинақтың бірінші тапсырмасы оқушыға оның пікірі бойынша қазақ сөздерін латын қаріпіндегі ыңғайлы және дұрыс нұсқасын таңдауды, сондай-ақ ұсынылған «дұрыс» және «икемді» деген сөздерді екі нұсқада жазуды ұсынады. Сондай-ақ оқушылар өздеріне ұнаған нұсқадағы сөздерді және оларды латын қаріпінде де, кирилище де жаза алады. Жинақтың соңғы парағы оқушылар өздерінің ескертулерін жазу үшін қалдырылған. Тестілеуден өткеннен кейін Алматы қаласының 8 сынып оқушысы Айтен Бексұлтан ыңғайсыз болған бірнеше сөзді атап өтті және бұл сөздерді жазудың басқа нұсқаларын ұсынды. «Циркуль» сөзінде «s» әріпі оқуға ыңғайсыз, «sirkul» болып кетеді. Ал егер «s» алдына «t» қойсақ «ts» ыйңғайлы болады Ashat, аshana сөздері де оқуға қиын, олар «Ашат» және «ашана» болып кетеді. Сондықтанда араб тіліндегі сияқты оларды басқа бір таңбамен белгілеуді ұсынамын», – деп оқушы өзінің ойымен бөлісті. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық – саяси жұмыс комитетінде хабарлағандай Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы қазақ тілінің жаңа емле ережесі пилоттық жобасының бірінші кезеңін өткізуде. Жаңа емле ережесін тестілеу еліміздің барлық аймақтарында өткізіліп, барлық әлеуметтік топтарды қамтитын болады. Бұл пилоттық жоба жаңа емле ережені жасау барысында тұрғындардың қоғамдық пікірін білуге тиімді шешімдерді анықтауға және белгілеуге бағытталған. Еске саламыз, Қазақстан Рсепубликасы Президентінің 2017 жылғы 27 қазандағы «Қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Жарлығы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің «2025 жылға дейін қазақ әліпбиін латын графикасына кезең-кезеңмен көшіру іс шаралары туралы» Жоспары қабылданды, Жоспарда қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшірудің кезеңдері: бірінші кезең -2018 -2020 ж.ж., екінші кезең – 2021-2023 ж.ж., үшініші кезең -2024 -2025 ж.ж болып белгіленді.

Источник: 
http://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/254602-o-ushylar-latyn-grafikasynda-y-lipbidi-emle-erezhesin-al-ash-y-bolyp-syna-tan-tkizdi
Қолданылған материалдарға міндетті түрде www.24.kz сайтына гиперсілтеме берілуі тиіс / Любое использование материалов допускается только при наличии гиперссылки на www.24.kz

Новости

Шоу «Маска» в Балдаурене

Сейчас в нашем Центре проходит 7 смена «Фестиваль театральных коллективов «Т..

2021.06.18

ПРЕСС-РЕЛИЗ 7 смены 2021 года

ПРЕСС-РЕЛИЗ 7 смены 2021 года Лето в стиле КВН «Бурабай ӘзілFest» Фестиваль..

2021.06.17

2021 жылдың 7 ауысымының БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ (10.06-24.06.2021ж.)

         ҚР БҒМ 2021 жылға бекіткен жоспар-кестесіне сәйкес &la..

2021.06.09

Вечер пародий «Дәлме-дәл»

Сегодня прошёл вечер пародий «Дәлме-дәл».

Каждый отряд подошел с большой ответственностью к подготовке своего номера. Ребята на вр..

2021.06.04

4 июня

День символики РК

Одна из общепринятых форм выражения государственности страны — это ее символика: ф..

2021.06.04

4 маусым

ҚР рәміздер күні

Елдің мемлекеттілігін білдірудің жалпы қабылданған нысандарының бірі – оның рәмізд..

2021.06.04

Вилли Вонка в Балдаурене

День именинника

День рождения - это замечательный светлый праздник. Жаль, конечно, что бывает он только ..

2021.06.03

Мастер-класс

Мастер-класс по актерскому мастерству

В РУОЦ «Балдаурен» прошел мастер-класс по актерскому мастерству для участник..

2021.06.02

1 июня

День защиты детей в Балдаурене.

1 июня — Международный день защиты детей, начало лета, которое ассоциируется у мил..

2021.06.01

Құрметті балдәурендіктер, ата-аналар, сайт қолданушылары!

Құрметті балдәурендіктер, ата-аналар, сайт қолданушылары!   Эпидемиологиялық жағд..

2021.05.03

Дорогие балдауреновцы, родители, посетители сайта!

Дорогие балдауреновцы, родители, посетители сайта! В связи с ухудшением эпидемиологичес..

2021.05.03

«Большой диктант»

Международная Акция «Большой диктант» посвящённой знаменательным датам со дн..

2021.04.30

«Познание себя – путь к здоровью!»

Участие в Республиканском семинаре ННПООЦ «Бөбек» «Познание себя &ndas..

2021.04.30

Конкурс молодых педагогов

V Республиканский конкурс молодых педагогов Новой школе – современный учитель Зав..

2021.04.28

Международная онлайн-встреча

Международная онлайн-встреча «Спасибо, лагерь!» в рамках глобальной кампани..

2021.04.26

«Жаңа мектепке – жаңашыл ұстаз»

 «Жаңа мектепке – жаңашыл ұстаз» атты жас педагогтердің V Республ..

2021.04.26

ИТОГИ Конкурса "CosmoStars"

ИТОГИ Республиканского дистанционного конкурса юных исследователей «CosmoStars&ra..

2021.04.09

«CosmoStars» байқауының ҚОРЫТЫНДЫСЫ

Адамның ғарышқа алғаш ұшуының 60 жылдығына арналған «CosmoStars» қашықтықтан..

2021.04.09

Информация по итогам 4 смены 2021 года

Информация по итогам 4 смены 2021 года Накануне главного весеннего праздника Наурыз в Р..

2021.04.07

Международное онлайн-мероприятие

Международное онлайн-мероприятие участников смен ВДЦ «Океан» (РФ) и РУОЦ &la..

2021.04.06

Экология және Жердің болашағы

Қашықтықтан өткізілген «Экология және Жердің болашағы» атты Республикалық эс..

2021.04.02

«Экология и будущее Земли»

ИТОГИ Республиканского дистанционного конкурса эссе «Экология и будущее Земли&raqu..

2021.04.02

2 апреля прошла Международная Акция «Большой диктант».

Казахстан и Россию связывают тесные отношения на протяжении веков, в истории наших госуд..

2021.04.02

РЕЗУЛЬТАТЫ КОНКУРСА РИСУНКОВ

РЕЗУЛЬТАТЫ КОНКУРСА РИСУНКОВ «ЭКОЛОГИЯ ГЛАЗАМИ ДЕТЕЙ». Здравствуйте, друзья..

2021.03.20

«CosmoStars»

Адамның ғарышқа алғаш ұшуының 60 жылдығына арналған «CosmoStars» қашықтықтан..

2021.03.19

«CosmoStars»

Результаты І тура Республиканского дистанционного конкурса юных исследователей «Co..

2021.03.19

«Вместе мы - КАЗАХСТАН»

ПРЕСС-РЕЛИЗ 4 смены 2021 года Этнокультурный фестиваль «Вместе мы - КАЗАХСТАН&ra..

2021.03.17

«Біз біргеміз – ҚАЗАҚСТАН!»

2021 жылғы «Біз біргеміз – ҚАЗАҚСТАН!»  этномәдени фестивалі 4 ..

2021.03.17

«Экология глазами детей»

Информация для участников Конкурса «Экология глазами детей» В связи с больш..

2021.03.17

Выставка декоративно – прикладного искусства

В рамках программы 3 смены Республиканского конкурса детского творчества «Территор..

2021.03.12

Круглый стол «Диалог с Депутатом»

В Республиканский учебно-оздоровительный центр «Балдаурен» г.Щучинск приезжа..

2021.03.02

У нас в гостях Джунусов Руслан Рыспаевич

27 февраля в Республиканском учебно-оздоровительном центре «Балдаурен» в рам..

2021.02.28

Экология глазами детей

Внимание! Объявляем Республиканский конкурс детских рисунков и поделок «Экология ..

2021.02.25

Baldauren ArtMagic

ПРЕСС-РЕЛИЗ 3 смены 2021 года Республиканский конкурс детского творчества «Террито..

2021.02.24

Baldauren ArtMagic

2021 жылғы «Baldauren ArtMagic» шығармашылық аймағы» балалар шығармашы..

2021.02.24

Саяхат-ойын

23 ақпан күні «Балдәурен» республикалық оқу-сауықтыру орталығында «Бақ..

2021.02.24

Игра-путешествие

23 февраля в Республиканском учебно-оздоровительном центре «Балдаурен» проше..

2021.02.24

День Академии

К 5-летию образования Казахстанской Академии молодых патриотов «Республиканский уч..

2021.02.22

Қазақстандық жас патриоттар Академиясы

"Қазақстандық  жас патриоттар Академиясы" құрылғанына 5 жыл толуына орай «Бал..

2021.02.22

Отчет по итогам проведения ШВМ

Отчет по итогам проведения ШВМ 2 смена 2021 года Занятия в Школе вожатского мастерства ..

2021.02.21

Шеберлік сабақтар

Тәлімгерлік шеберлік мектебінде сабақтар 2021 жылғы 8-17 ақпан аралығында кестеге сәйкес..

2021.02.21

2-ауысымының БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ

2021 жылғы «Мен – Қазақстан азаматымын!» жас патриоттардың Республик..

2021.02.05

ПРЕСС-РЕЛИЗ 2 смены 2021 года

ПРЕСС-РЕЛИЗ 2 смены 2021 года Республиканский слёт юных патриотов  «Я &nda..

2021.02.05

Пресс-релиз 1 смены 2021 года «Новогодние каникулы в «Балдаурене»

В соответствии с планом-графиком смен на 2021 год, утвержденным МОН РК, Республиканский ..

2021.01.08

2021 жылдың 1 ауысымы

 «Балдәурендегі» жаңа жылдық демалыстар  (08.01-27.01.2021ж.) Басп..

2021.01.08

Методическая поддержка педагогов

С 7 по 15 декабря Национальной Академией образования им. И. Алтынсарина были организован..

2020.12.24

Педагогтарды әдістемелік қолдау

7-15 желтоқсан аралығында Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім Академиясында «Педаго..

2020.12.24

Ұлы халықтың-Ұлы Абайы

Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің «Абай және ХХІ ғас..

2020.12.10